Phạm Minh Chính » Chính trị » Lạm bàn về tấm biển “Không tiếp khách đến chúc Tết”

(Chính trị) - Đến hẹn lại lên, Tết Nguyên đán càng cận kề thì khắp nơi lại nóng lên chuyện quà cáp, biếu xén, nhiều người bị cuốn vào cuộc đua marathon mong tìm được món quà ưng ý để “bày tỏ tấm lòng” với cấp trên, nhất là giới quan chức. Dẫu là chuyện muôn năm cũ nhưng luôn mang tính thời sự khi giá trị món quà đã vượt khung, trên mức tình cảm tốt đẹp. Nhiều ý kiến lo ngại, để xóa “cái lệ bất thành văn” này không hề đơn giản, thay đổi một “thói quen” không phải dễ dàng gì. Song, mới đây, hình ảnh tấm biển với hàng chữ “Không tiếp khách đến chúc Tết” được treo trước trụ sở Ban Tổ chức Trung ương đã gợi lên nhiều suy nghĩ… 

Biển từ chối tiếp khách đến chúc Tết của Ban Tổ chức Trung ương.

Biển từ chối tiếp khách đến chúc Tết của Ban Tổ chức Trung ương.

Cùng với sự biến đổi, chạy theo cơ chế thị trường, việc tặng quà cho nhau với ý nghĩa tốt đẹp đã bị nhiều người làm cho biến tướng, khiến cho họ cứ đến dịp Tết là sợ. Tốn tiền là một chuyện, họ sợ cái cảnh mệt nhoài luồn lách trên đường, chen chân nhau sắp hàng tại cổng các dinh thự, trụ sở, cơ quan chờ làm “đối ngoại”. Người này đi Tết người kia, người kia đi người khác, chúc Tết sếp lớn xong thì tranh thủ chạy sang thăm hỏi sếp nhỏ… Tình cảm đâu chẳng thấy, mà cứ như ca sĩ chạy sô. Có lẽ, động cơ biếu quà chắc chắn cả người tặng và người nhận đều đã hiểu, đây chính là cái cớ để trao gửi “thông điệp” xin xỏ, chạy chọt mà thôi. Cứ chắt lọc trong dư luận thì thấy rõ, câu chuyện “biếu nhau, kính nhau” như trường hợp của cựu Bí thư Đà Nẵng Nguyễn Xuân Anh, từng tai tiếng với việc nhận xe, nhà của doanh nghiệp. Hay trong gói quà biếu không chỉ có chiếc áo sơ mi, chai rượu mà đó là cục tiền hàng tỷ đồng như vụ đại án OceanBank.

Chính vì thực trạng đút lót theo kiểu “hợp pháp” trên, vừa qua tại trụ sở Ban Tổ chức Trung ương đã treo tấm biển “Không tiếp khách đến chúc Tết”. Đây chính là việc thực hiện hóa Chỉ thị 16 “Về việc tổ chức Tết năm 2018” của Ban Bí thư. Mặc dù, nhiều bộ, ngành, địa phương cũng đã ra công văn, giấy trắng mực đen, yêu cầu thực hiện nghiêm chỉ đạo của trung ương, không sử dụng kinh phí, phương tiện, tài sản công vào các hoạt động Tết trái quy định. Song có lẽ, việc treo tấm biển thông báo trước cơ quan là được ủng hộ nhất, bởi nó khiến cho người đến tặng quà chùn bước và ái ngại hơn.

Được biết, hành động treo tấm biển trên không phải là lần đầu tiên, mà đây là năm thứ 2 liên tiếp Ban Tổ chức Trung ương thực hiện điều này. Dù chỉ là tấm biển rất nhỏ, nhưng sâu xa hơn thì ý nghĩa của nó là rất lớn, có rất nhiều thông điệp mà Ban Tổ chức Trung ương muốn “gửi gắm” đằng sau. Đó chính là thái độ kiên quyết, quan điểm hết sức rõ ràng của cơ quan này với câu chuyện quà Tết, muốn ngăn chặn những biến tướng, sự “tranh thủ” từ các món quà đi kèm trên mức tình cảm. Bên cạnh đó, đây là cơ quan nhà nước, chỉ đón những người đến làm việc chứ không tiếp khách đến chúc Tết, như vậy sẽ làm ảnh hưởng đến chất lượng công việc của các cán bộ.

nld-cam-tang-qua-1483198434747

Để thay đổi một thói quen không phải là điều đơn giản, nhưng cấp trên đã hành động thì cấp dưới không có lý do gì để im lặng và không làm theo

Để thay đổi một thói quen không phải là điều đơn giản, nhưng cấp trên đã hành động thì cấp dưới không có lý do gì để im lặng và không làm theo, xã nhìn vào huyện, huyện nhìn vào tỉnh, tỉnh nhìn vào trung ương. Trước Tết Mậu Tuất 2018 gần 2 tháng, Thủ tướng Nguyễn Xuân Phúc cũng đã chỉ thị rồi: “Đừng biếu xén quà Tết nữa. Chủ tịch, Bí thư, các đồng chí lãnh đạo, các địa phương không phải lên Trung ương để biếu xén lãnh đạo”. Không những thế, thay vì chỉ ra một văn bản, người đứng đầu Chính phủ đã nhắc lại nhiều lần thông điệp này tại các cuộc làm việc với các bộ, ngành, địa phương. Tất nhiên, để triệt tiêu hoàn toàn nạn biếu xén quà Tết không thể ngày một ngày hai, nhưng với sự quyết tâm, nhất quán trong tinh thần hành động của cả hệ thống chính trị và bộ máy hành chính nhà nước thì chắc chắn tình hình sẽ có chuyển biến tích cực hơn.

Tuy nhiên, điều người dân mong muốn không chỉ là từ chối biếu xén quà Tết, mà hơn hết đó là các cán bộ, công chức cũng phải biết nói không với những xuất chạy biên chế, cha đôn ghế cho con, chồng xếp chỗ cho vợ hay bộ máy huyện, xã toàn người nhà. Chính điều này làm cho công cuộc tinh giản bộ máy còn nhiều gian nan, và hơn hết là tiêu tốn rất nhiều ngân sách nhà nước. Bên cạnh đó, phải biết lắc đầu với “phong trào” làm cổng chào hoành tráng để “tạo bộ mặt” trong khi điều kiện kinh tế địa phương, người dân của mình còn gặp nhiều khó khăn, những con đường nhiều năm trời xuống cấp, những con sông, suối không có cầu, bệnh viện, trường học còn thiếu, không được đầu tư. Hay trong vấn đề đầu tư công, muốn có sân bay thì phải từ chối tượng đài, muốn có cảng biển thì nói không với đường cao tốc. Đằng này, muốn có cả sân bay, tượng đài, đường cao tốc cùng lúc như vậy, yêu cầu này nền kinh tế của đất nước không thể đáp ứng nổi.

Dẫn ra như vậy để thấy rằng, vẫn còn rất nhiều vấn nạn mà người dân mong muốn các “công bộc” của mình biết lắc đầu, từ chối. Thế nhưng, mong muốn là một chuyện, các cán bộ có thực hiện theo hay không lại là chuyện đáng bàn. Bởi, suy cho cùng, lòng tham là phạm trù vĩnh viễn, gắn chặt với con người như một đặc tính cố hữu. Con người dễ bị đồng tiền cám dỗ, có người đem quà đến biếu, tặng, những người tham lam không nhận mới là lạ. Cho nên, dù biết nhu cầu con người là vô biên, nhưng để hạn chế được sự tham lam đang tồn tại trong con người cũng một phần là do cơ chế. Sự thành công của việc kiểm soát quyền lực, con đường đơn giản nhất để chống tham nhũng không gì khác đó là phải dựa vào việc xây dựng luật lệ, quy định rõ ràng để ai nấy đều dựa vào đó mà hành xử, chứ không phải chỉ dựa vào mỗi đạo đức con người. Mà tốt nhất là cứ công khai, minh bạch tài sản của các cán bộ, cho người dân biết, nhà nước kiểm soát thì lúc đó cán bộ không dám và không thể tham nhũng được nữa. Hi vọng sắp tới Chính phủ sẽ đẩy mạnh, siết chặt hơn trong việc cải cách thể chế, luật lệ, công khai, minh bạch để củng cố lòng tin của nhân dân vào quyết tâm phòng chống tham nhũng của Đảng và Nhà nước.

Trong đầu tư công muốn có sân bay thì phải thôi tượng đài, muốn có cảng biển thì phải thôi đường cao tốc. Đằng này, chúng ta muốn có cả sân bay, tượng đài, đường cao tốc… cùng lúc như vậy, yêu cầu này nền kinh tế của đất nước không thể đáp ứng nổi

Trong đầu tư công muốn có sân bay thì phải thôi tượng đài, muốn có cảng biển thì phải thôi đường cao tốc. Đằng này, chúng ta muốn có cả sân bay, tượng đài, đường cao tốc… cùng lúc như vậy, yêu cầu này nền kinh tế của đất nước không thể đáp ứng nổi

Quay trở lại với câu chuyện tấm biển “Không tiếp khách đến chúc tết” của Ban Tổ chức Trung ương, tại thời điểm này chưa thể đánh giá hiệu quả của việc treo biển, nhưng trên hết hành động đó đã thể hiện rõ quan điểm của cơ quan này về việc quà biếu trong dịp Tết. Nếu ai muốn thăng tiến, có vị trí trong xã hội, công việc tốt thì không có cách nào khác là hãy chứng minh bằng năng lực thực sự của mình chứ không thể dùng vật chất để mua chuộc, hối lộ. Thiết nghĩ, cứ cương quyết từ chối ngay từ đầu như việc treo biển trên thì chắc chắn, người tới tặng quà sẽ cảm thấy ái ngại, biết đường mà rút lui. Rồi đây, sẽ không còn những dòng xe biển số xanh nhộn nhịp đổ về Hà Nội chúc tết nhiều như những năm trước nữa, nhưng ở các địa phương thì sao? Không thể một mình trung ương hành động được, mà phải có sự đồng tâm hiệp lực, sự chung tay của tất cả hệ thống chính trị, bộ máy hành chính nhà nước cũng như 63 tỉnh, thành. Bởi làm được điều đó mới tạo được niềm tin của người dân về sự quyết tâm chống “vấn nạn” quà Tết.

Vân Phong

Bài viết, video, hình ảnh đóng góp cho chuyên mục vui lòng gửi về banbientap@phamminhchinh.org
Thích và chia sẻ bài này trên: